Zdrowie to wielki dar, trzeba go szanować

Choroby cywilizacyjne to plaga naszych czasów. Dbaj o zdrowie i dowiedz się, jak zwalczyć choroby wywołane przez cywilizację. Jak się przed nimi ustrzec?

Zacznij żyć zdrowo... to Twoja wielka szansa!

Zacznij zwracać uwagę na holistyczne podejście do zdrowia! A więc nie tylko leki, ale odżywianie, środowisko, w którym żyjesz i pracujesz, wreszcie higienę psychiczną oraz wysiłek fizyczny, a przede wszystkim zdrową żywność, jaką codziennie spożywasz.

Lekarze i pielęgniarki starają się każdemu Pacjentowi, z którym się stykają w codziennej praktyce, przekazywać WIEDZĘ na temat profilaktyki chorób cywilizacyjnych. To zagadnienie jest celem naszej pracy! Można mieć dużo pieniędzy a mało wiedzy na temat tego, jak być zdrowym, i zmierzać ku chorobie, a gdy sytuacja jest odwrotna – możemy być zdrowsi!

Tylko od Ciebie zależy, czy chcesz żyć zdrowo.

Współczesny człowiek nie ma na nic czasu. Jest to prawda oczywista. Jest jednak coś bezcennego, na co trzeba znaleźć czas. To oczywiście Twoje ZDROWIE! Od zdrowia się wszystko zaczyna i na braku zdrowia się wszystko kończy. Nie zrealizujesz swoich planów osobistych i zawodowych, gdy nie będziesz zdrowy. O zdrowie musisz dbać codziennie. Nie należysz chyba do osób, które myślą, że zachorować może sąsiad, mieszkaniec innego miasta czy innego kraju – wszyscy, ale na pewno nie Ty! Pamiętaj, że choroby cywilizacyjne czyhają na każdego nieświadomego konsekwencji zachowań antyzdrowotnych.

Statystyki dotyczące zachorowalności i umieralności spowodowanej przez choroby cywilizacyjne nie kłamią! W Polsce wciąż za wcześnie chorujemy i umieramy z powodu zawałów mięśnia sercowego, udarów mózgu i nowotworów – u mężczyzn najczęściej raka płuca, u kobiet raka piersi i szyjki macicy. Za dużo palimy papierosów i pijemy alkoholu, prowadzimy siedzący tryb życia i nie zwracamy uwagi na sposób odżywiania.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podkreśla, że jednym z najważniejszych zadań lekarza i pielęgniarki jest przekazywanie pacjentowi wiedzy na temat zapobiegania chorobom cywilizacyjnym.

Tylko systematyczne i długofalowe postępowanie prozdrowotne przyniesie sukces w postaci utrzymania zdrowia przez długie lata. Medycyna zrobiła ogromny postęp – ale to nie oznacza, że możemy szkodzić swojemu zdrowiu, licząc później na transplantację serca czy przeszczep innego narządu, który sami zniszczyliśmy.

 

Ciechanowski Szpital w walce ze skutkami palenia tytoniu

31 maja przypada Światowy Dzień bez Tytoniu. Specjalistyczny Szpital Wojewódzki w Ciechanowie od lat włącza się w działania promujące modę na niepalenie. Hasło kampanii WHO na 2026 rok brzmi „Zdemaskować atrakcyjność – przeciwdziałanie uzależnieniom od nikotyny i tytoniu" i koncentruje się na ujawnianiu strategii marketingowych stosowanych przez przemysł tytoniowy i nikotynowy – w tym promowania e-papierosów oraz saszetek nikotynowych jako produktów rzekomo mniej szkodliwych – oraz na ochronie dzieci i młodzieży przed uzależnieniem.

Skala problemu dziś:

  • Na świecie z powodów związanych z paleniem tytoniu umiera rocznie ponad 8 milionów osób – ponad 7 milionów to osoby palące, a około 1,2–1,6 miliona to niepalący narażeni na dym tytoniowy z otoczenia. W przeliczeniu na dobę to ponad 20 tysięcy zgonów dziennie.
  • W Polsce choroby odtytoniowe odpowiadają za około 80 tysięcy zgonów rocznie – to blisko jedna piąta wszystkich zgonów w kraju.
  • Liczba osób używających tytoniu na świecie systematycznie spada – z 1,38 miliarda w 2000 roku do około 1,2 miliarda w 2024 roku – ale nałóg wciąż dotyka około jednej piątej dorosłych na świecie.
  • Rośnie znaczenie nowych produktów nikotynowych (e-papierosy, saszetki nikotynowe), które – mimo marketingu sugerującego mniejszą szkodliwość – również silnie uzależniają i coraz częściej sięgają po nie osoby nieletnie.

Zwykle uważamy, że skutki palenia tytoniu dotyczą wyłącznie ludzi dorosłych. Tymczasem od momentu poczęcia do 4. roku życia dym papierosowy jest jednym z największych zagrożeń dla zdrowia małego dziecka i wpływa na całe jego życie. Dzieci wychowujące się w zadymionych mieszkaniach – jedząc, śpiąc, bawiąc się, ucząc w dymie tytoniowym – są znacznie bardziej narażone na to, by same zacząć palić w dorosłości.

Jeżeli jesteś osobą palącą – rzuć palenie! Na to nigdy nie jest za późno. Nie sięgaj odruchowo po papierosa czy e-papieros, powtarzając, że „lubisz" albo że nowe produkty nikotynowe są „bezpieczniejsze". Nałóg nikotynowy jest trudny do przełamania podobnie jak uzależnienie od innych substancji psychoaktywnych, ale podjęcie decyzji o rzuceniu nigdy nie zagraża życiu – w przeciwieństwie do kontynuowania nałogu.

W propagowaniu stylu życia wolnego od dymu tytoniowego szczególną rolę odgrywają pracownicy służby zdrowia, zwłaszcza lekarze i pielęgniarki. Obserwując ich zachowanie, pacjent ocenia wiarygodność informacji dotyczących skutków zdrowotnych używania tytoniu. Kształtują oni postawy prozdrowotne pacjentów i mogą skutecznie wpływać na wzrost świadomości społecznej dzięki swojemu doświadczeniu i kompetencjom.

Leczenie zespołu uzależnienia od tytoniu jest stałym elementem pracy oddziałów szpitalnych SSzW w Ciechanowie. W ramach rutynowej praktyki lekarskiej i pielęgniarskiej stosowana jest zasada minimalnej interwencji antynikotynowej. Pracownicy Szpitala realizują programy promocji zdrowia i profilaktyki chorób, m.in. program profilaktyki chorób układu krążenia, program profilaktyki chorób nowotworowych oraz program poprawy karmienia piersią. Szpital nosi miano „Szpitala Promującego Zdrowie" i „Szpitala Przyjaznego Dzieciom". W placówce obowiązuje całkowity zakaz palenia papierosów i wyrobów nikotynowych oraz zakaz sprzedaży wyrobów tytoniowych, a budynek jest odpowiednio oznakowany; za przestrzeganie zakazu odpowiadają Ordynatorzy, Oddziałowe oraz Kierownicy poszczególnych komórek organizacyjnych.

Realizując programy profilaktyczne, pracownicy Szpitala aktywnie uczestniczą w akcjach prozdrowotnych w środowisku lokalnym, udzielając porad dotyczących szkodliwości palenia oraz nowych produktów nikotynowych, i motywując do zerwania z nałogiem. Działania te obejmują też informowanie opinii publicznej – udział w audycjach radiowych i telewizyjnych, artykuły prasowe oraz organizację festynów prozdrowotnych.

Jeżeli jesteś osobą palącą, niezwłocznie zerwij z nałogiem – zrób to dla własnego zdrowia, zrób to dla siebie.

 

 

 

Profilaktyka na co dzień – cztery filary zdrowia

2026 rok został ogłoszony Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej. To dobra okazja, by przypomnieć, na czym opiera się skuteczna dbałość o zdrowie – nie na jednym cudownym środku, ale na kilku prostych nawykach stosowanych systematycznie.

1. Odżywianie

Podstawą jest zbilansowana dieta bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, białko o dobrej jakości oraz zdrowe tłuszcze, przy ograniczeniu cukru, soli oraz żywności wysoko przetworzonej. Regularne posiłki i odpowiednie nawodnienie organizmu wspierają pracę serca, układu trawiennego oraz odporność. Dieta ma bezpośredni wpływ na ryzyko rozwoju nadciśnienia, cukrzycy typu 2, otyłości i chorób sercowo-naczyniowych – czyli schorzeń, które w Polsce wciąż są główną przyczyną zgonów.

2. Aktywność fizyczna

Zgodnie z aktualnymi zaleceniami WHO dorośli powinni wykonywać co najmniej 150–300 minut tygodniowo aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności (np. szybki marsz, jazda na rowerze) albo 75–150 minut aktywności o dużej intensywności, a dodatkowo co najmniej dwa razy w tygodniu ćwiczenia wzmacniające mięśnie. Każda ilość ruchu jest lepsza niż jego brak, a ograniczenie czasu spędzanego w pozycji siedzącej samo w sobie przynosi korzyści zdrowotne – nie trzeba od razu zaczynać od intensywnego treningu.

3. Badania profilaktyczne i szczepienia

Wiele poważnych chorób rozwija się bezobjawowo przez lata, dlatego regularne badania kontrolne są jednym z najskuteczniejszych narzędzi profilaktyki. Osoby dorosłe od 20. roku życia mogą skorzystać z bezpłatnego programu „Moje Zdrowie" – kompleksowego bilansu zdrowia finansowanego przez NFZ, dostępnego raz na kilka lat w zależności od wieku. Dodatkowo funkcjonują bezpłatne programy przesiewowe w kierunku najczęstszych nowotworów:

  • mammografia – dla kobiet w wieku 45–74 lat, co 2 lata,
  • cytologia lub test HPV – dla kobiet w wieku 25–64 lat, co 3 lub co 5 lat w zależności od metody,
  • badania w kierunku raka jelita grubego (m.in. kolonoskopia) – dla osób w określonych grupach wiekowych.

Na większość tych badań nie jest potrzebne skierowanie – wystarczy spełniać kryterium wieku i zgłosić się do placówki realizującej dany program lub zapisać się przez Internetowe Konto Pacjenta. Warto też na bieżąco aktualizować szczepienia zalecane dla dorosłych (m.in. przeciw grypie, pneumokokom czy krztuścowi), zgodnie z zaleceniami lekarza rodzinnego.

4. Higiena i profilaktyka zakażeń

Proste nawyki higieniczne – regularne mycie rąk, wietrzenie pomieszczeń, dbałość o higienę jamy ustnej i unikanie kontaktu z osobami chorymi w okresie infekcyjnym – realnie zmniejszają ryzyko zakażeń, w tym infekcji sezonowych i szpitalnych. Higiena psychiczna jest równie istotna: odpowiednia ilość snu, ograniczenie przewlekłego stresu i dbałość o relacje społeczne wspierają zarówno odporność, jak i zdrowie psychiczne.

 

Pracownicy Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w Ciechanowie – lekarze i pielęgniarki – na co dzień towarzyszą pacjentom nie tylko w leczeniu, ale i w budowaniu zdrowych nawyków. Szpital realizuje programy promocji zdrowia i profilaktyki chorób, m.in. program profilaktyki chorób układu krążenia oraz program profilaktyki chorób nowotworowych, a personel aktywnie uczestniczy w lokalnych akcjach prozdrowotnych, udzielając porad i motywując pacjentów do dbania o siebie każdego dnia.

Pamiętaj: profilaktyka nie wymaga rewolucji w życiu – wystarczy kilka regularnych nawyków i systematyczność. Zadbaj o siebie już dziś.

 

 

 

Działania edukacyjne w ramach Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy

 

W Poradniach Specjalistycznych, Oddziałach oraz w Podstawowej Opiece Zdrowotnej i Gabinecie Zabiegowym zamieszczona jest informacja dotycząca realizacji wyżej wymienionego programu.

  

BEZPŁATNE BADANIA CYTOLOGICZNE

Zapraszamy kobiety w wieku 25-64 lat

        na badanie cytologiczne w ramach

Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy.

Zapisy prowadzi Poradnia Ginekologiczno-Położnicza

przy Specjalistycznym Szpitalu Wojewódzkim w Ciechanowie

I piętro - Poradnie Specjalistyczne, Gabinet 119

tel. (23) 673 02 30 w godzinach 8.00-9.00.

 

CYTOLOGIA RATUJE ŻYCIE !

                                      

 

     

Działania edukacyjne podejmowane w Oddziale Położniczo – Ginekologicznym na rzecz Promocji Zdrowia.

Edukacja ciężarnych w odcinku Patologii Ciąży

  1. Edukacja ciężarnych i propagowanie zdrowego stylu życia.

1.1. W zakresie higieny w ciąży

  • czystość ciała
  • ubranie
  • sen i odpoczynek
  • kontrola uzębienia
  • aktywność fizyczna
  • używki.

1.2 W zakresie odżywiania

  • zdrowy, dobrze zbilansowany sposób odżywiania, ze szczególnym uwzględnieniem przyrostu masy ciała, który jest zależny od BMI przed ciążą.
  1. Dlaczego warto karmić piersią?
  • pokarm kobiecy -skład i funkcje
  • znaczenie siary - pierwszego pokarmu dla zdrowia dziecka
  • korzyści płynące z karmienia piersią dla matki i dziecka.
  1. Edukacja w zakresie czynników warunkujących prawidłową laktację.

3.1. Standard postępowania w pierwszych dwóch godzinach po porodzie – rozpoczęcie karmienia w trakcie kontaktu ,,skóra do skóry” na sali porodowej.

3.2. Znaczenie systemu rooming - in (przebywanie ze swoim dzieckiem na jednej sali).

3.3. Standard postępowania w pierwszych 6 tygodniach laktacji:

  • częste karmienie piersią (8- 12 razy na dobę)
  • karmienie piersią (obserwowanie wczesnych oznak głodu u dziecka)
  • przekazanie informacji, jak długo dziecko powinno ssać pierś podczas jednego karmienia
  • niestosowanie smoczków.

3.4. Informowanie na temat zagrożeń płynących z podania mieszanki modyfikowanej lub innych produktów zastępujących mleko kobiece oraz kontynuacji karmienia piersią po szóstym miesiącu, mimo rozszerzenia diety.

  1. Poinformowanie ciężarnych o możliwości rodzenia w towarzystwie wybranej osoby, ○ sposobach łagodzenia bólu porodowego.
  2. Edukacja w zakresie przygotowania kobiety i jej partnera do porodu (kiedy zgłosić się do szpitala i co ze sobą zabrać, jakie są objawy przepowiadające zbliżający się poród, co zrobić, gdy mija termin porodu, a dziecko nie chce się urodzić, pozycje korzystne przyspieszające i ułatwiające rozwieranie się szyjki macicy - wertykalne, sens bólu w trakcie porodu i jak sobie z nim radzić, przygotowanie planu porodu według preferencji, oczekiwań pacjentki).
  3. Edukacja dotycząca Praw Kobiet w ciąży, edukacji przedporodowej (w tym wsparcia społecznego i emocjonalnego), opieki położnej środowiskowej, a także wyboru placówki do porodu.
  4. Profilaktyka chorób zakaźnych w okresie okołoporodowym, w tym szczepienia ochronne.
  5. Informowanie o możliwości deponowania tkanek popłodu, w tym krwi pępowinowej, sznura pępowinowego w celu pozyskania komórek macierzystych.

 

Edukacja położnic w odcinku Położnictwa

  1. Edukacja w zakresie higieny w połogu, ze szczególnym uwzględnieniem gojenia się rany naciętego krocza, rany pooperacyjnej po cięciu cesarskim, a także znaczenia wczesnego uruchomienia po porodzie i cięciu cesarskim.
  2. Edukacja w zakresie leczenia bólu.

2.1. Edukacja pacjentki w zakresie oceny i skutecznego leczenia bólu.

2.2. Pomoc podczas wyboru wygodnych pozycji.

2.3. Edukacja na temat wstawania z łóżka; postępowania podczas kaszlu.

  1. Edukacja w zakresie zmian fizjologicznych zachodzących w organizmie kobiety podczas połogu, w tym obserwacja odchodów połogowych, mikcji i wypróżnień.
  2. Znaczenie umiarkowanej aktywności fizycznej z uwzględnieniem ćwiczeń mięśni dna miednicy, zmniejszających ryzyko wystąpienia problemów z nietrzymaniem moczu oraz przywracających prawidłową czynność mięśni dna miednicy, przyspieszających proces obkurczania macicy, ułatwiających wydalanie odchodów, poprawiających samopoczucie, zapobiegających zakrzepicy.
  3. Znaczenie unikania zwiększania ciśnienia śródbrzusznego, niekorzystnego po porodzie siłami natury/cięciu cesarskim (do 6 tygodnia unikać noszenia ciężarów i ciężkiej pracy fizycznej).
  4. Edukacja w zakresie powrotu płodności po porodzie i planowania kolejnej ciąży.
  5. Edukacja w zakresie korzyści wynikających z karmienia piersią (wpływ karmienia piersią na zdrowie dziecka i matki).
  6. Edukacja w zakresie czynników warunkujących prawidłową laktację.

7.1. Instruktaż w zakresie prawidłowej techniki karmienia piersią (pozycja ułożeniowa matki i dziecka).

7.2. Bolesność fizjologiczna brodawek - uruchamianie wypływu pokarmu.

7.3. Częste karmienie piersią (8 - 12 razy na dobę), jak długo dziecko powinno ssać pierś.

7.4. Zachęcanie matki do przystawiania noworodka do piersi po zaobserwowaniu wczesnych oznak głodu.

7.5. Znaczenie siary (pierwszego pokarmu) dla zdrowia dziecka.

7.6. Edukacja w zakresie wskaźników skutecznego karmienia piersią.

7.7. Zapoznanie matki z podstawowymi pozycjami do karmienia piersią i sposobem przystawiania do piersi (ćwiczenia).

7.8.Edukacja w zakresie pielęgnacji uszkodzonych brodawek.

  1. Edukacja matki w zakresie rozpoczęcia i utrzymania laktacji, kiedy dziecko z różnych przyczyn nie ssie piersi (wcześniak, dziecko chore).
  2. Edukacja w zakresie utrzymania laktacji, kiedy istnieją czasowe przeciwwskazania do karmienia piersią (przyjmowanie niektórych leków przez matkę).
  3. Zapoznanie ze sposobami odciągania pokarmu - praktyczna nauka ręcznego odciągania pokarmu.
  4. Przechowywanie pokarmu, miejsce i czas.
  5. Edukacja w zakresie pielęgnacji piersi w obrzęku i zastoju, w nawale pokarmowym.
  6. Odżywianie kobiet karmiących.
  7. Edukacja dotycząca wsparcia społecznego i emocjonalnego w okresie okołoporodowym, w tym zapewnienie pomocy psychologicznej i przekazanie informacji dotyczących możliwych form wsparcia rodziny i instytucji ich udzielających oraz roli ojca i rodziny w okresie połogu.
  8. Informowanie położnic w dniu wypisu, jak uzyskać poradę laktacyjną po wyjściu ze szpitala.
  9. Informowanie położnic o konieczności zgłoszenia się na wizytę kontrolną do lekarza ginekologa w ósmym tygodniu od urodzenia dziecka.

 

Edukacja rodzących w odcinku Traktu Porodowego

  1. Aktywizowanie rodzącej do czynnego udziału w porodzie:

1.1. Zachęcanie do poruszania się podczas porodu i przyjmowania pozycji, które rodząca uzna za najwygodniejsze (ze szczególnym uwzględnieniem pozycji wertykalnych).

1.2. Zachęcanie do korzystania z piłki, worka saco, relaksacji w wodzie, masażu.

  1. Informowanie o możliwości deponowania tkanek popłodu, w tym krwi pępowinowej, sznura pępowinowego w celu pozyskania komórek macierzystych.
  2. Edukacja w zakresie niefarmakologicznych i farmakologicznych metod łagodzenia bólu porodowego.
  3. Instruktaż w zakresie prawidłowego oddychania torem przeponowym.

4.1. Przedstawienie korzyści wynikających z oddychania torem przeponowym:

  • zmniejszenie napięcia i bólu,
  • lepsze dotlenienie mamy i dziecka,
  • większa kontrola nad ciąłem i emocjami,
  • wsparcie w utrzymaniu energii na dalszy przebieg porodu.
  1. Informowanie, że w II okresie porodu rodząca powinna się kierować własną potrzebą parcia i przyjmować dowolne, najwygodniejsze dla niej pozycje (w tym wertykalne).
  2. Edukacja na temat znaczenia kontaktu ,,skóra do skóry", znaczenia siary i jej właściwości, korzyści płynących z karmienia piersią dla matki i dziecka.
  3. Instruktaż w zakresie prawidłowego przystawiania dziecka do piersi.
  4. Przekazanie informacji na temat zasad postępowania w laktacji w pierwszej dobie połogu.

 

Edukacja w odcinku Ginekologii

  1. Higiena ciała z uwzględnieniem rany pooperacyjnej.
  2. Edukacja w zakresie leczenia bólu.

2.1. Edukacja pacjentki w zakresie oceny i skutecznego leczenia bólu.

2.2. Pomoc podczas wyboru wygodnych pozycji.

2.3. Edukacja na temat wstawania z łóżka; postępowania podczas kaszlu.

  1. Aktywność fizyczna po zabiegu.
  2. Podjęcie aktywności seksualnej po zabiegu.
  3. Odżywianie, unikanie używek.
  4. Rozpoznawania ewentualnych objawów niepożądanych i wdrożenie prawidłowego postępowania.
  5. W przypadku opieki sprawowanej nad kobietą w sytuacjach szczególnych (rozpoznanie podczas ciąży ciężkiej choroby lub wady dziecka, poronienie, urodzenie dziecka martwego, niezdolnego do życia itp.) udzielenie wyczerpujących informacji na temat obowiązującego stanu prawnego, w szczególności wynikającego z przepisów o aktach stanu cywilnego, zabezpieczenia społecznego i prawa pracy dotyczącego sytuacji, w jakiej kobieta się znalazła, jak również o możliwości pochówku. Ponadto poinformowanie o możliwości skorzystania z pomocy psychologicznej i zapewnienie tej pomocy.

 

 

Działania edukacyjne w Poradni Laktacyjnej

 Edukacja w Poradni Laktacyjnej ma na celu wspieranie rodziców (głównie matek) w karmieniu piersią – zarówno w aspektach praktycznych, jak i emocjonalnych, medycznych czy żywieniowych.

  1. Edukacja o fizjologii laktacji
  • jakie są korzyści wynikające z karmienia piersią (wczesne i późne, dla matki i dla dziecka),
  • jak przebiega laktacja i co ją reguluje (gospodarka hormonalna, system „podaży i popytu”),
  • prawidłowe zasady postępowania w laktacji od porodu do końca karmienia (jak dobrze zacząć karmić aby był pokarm, stabilizacja laktacji),
  • wskaźniki skutecznego karmienia (jak rozpoznać, że dziecko się najada),
  • znaczenie karmień nocnych (wybudzanie noworodka).
  1. Nauka techniki karmienia piersią
  • prawidłowe przystawienie dziecka do piersi,
  • rozpoznawanie efektywnego ssania (obserwacja serii zassań, regularne i miarowe połykanie),
  • pozycje do karmienia (klasyczna, krzyżowa, spod pachy, leżąca na boku, biologiczna),
  • jak unikać bólu brodawek i urazów.
  1. Wsparcie w rozwiązywaniu trudnych problemów laktacyjnych
  • ból podczas karmienia, poranione brodawki,
  • zbyt mała/za duża ilość pokarmu,
  • zastoje pokarmu, obrzęk, zapalenie piersi, kryzysy laktacyjne,
  • problemy z przystawianiem noworodka, wcześniaki, dzieci z krótkim wędzidełkiem języka.
  1. Planowanie karmienia w różnych sytuacjach
  • odciąganie pokarmu (technika ręczna, pomoc w wyborze  i nauka obsługi profesjonalnego laktatora),
  • przechowywanie i podawanie mleka matki,
  • karmienie dziecka butelką w sposób wspierający laktację,
  • powrót do pracy a karmienie piersią.
  1. Profilaktyka i edukacja zdrowotna w zakresie
  • żywienia niemowląt i małych dzieci (rozszerzanie diety),
  • żywienia matki (obalanie mitów na temat diety matki karmiącej),
  • higieny (pielęgnacja i obserwacja piersi w okresie laktacji, dobór preparatów do pielęgnacji brodawek),
  • opieki nad dzieckiem (rozwój psychoruchowy, współpraca ze specjalistami).

 

  1. Budowanie pewności siebie u matki
  • wsparcie emocjonalne i psychiczne,
  • obalanie mitów na temat karmienia piersią,
  • motywowanie do kontynuacji karmienia.
  1. Wsparcie w odstawieniu od piersi
  • jak i kiedy zakończyć karmienie w sposób łagodny i bezpieczny,
  • emocjonalne aspekty zakończenia karmienia.